Glas in lood ramen Koningshoeven

Kunstwerk voor de abdij onze lieve vrouw van koningshoeven, twee glas in lood ramen voor het water zuiveringsgebouw de biomakerij koningshoeven.

‘Water. Is the readiest means of making friends with nature’

Ludwig Feuerbach, 1841

Omschrijving opdrachtgever voor een biomakerij

In 2017 startte Abdij Onze Lieve Vrouw van Koningshoeven te Berkel-Enschot met de bouw van de eerste biomakerij in Nederland. Dit is een voorbeeld van een nieuwe generatie waterzuivering, die schoon water en voedingsstoffen produceert en er ook nog eens mooi uitziet als een botanische tuin en ontmoetingsgelegenheid. De doelstelling is dat er geen afvalwater meer van het terrein afgaat. Al het afvalwater wordt gezuiverd en op eigen grondgebied opnieuw aangewend.

Ontwerp, technologie en maatschappelijk ondernemen

Het ontwerp bestaat uit een kas met bioreactoren en een kas voor benutting van vrijgemaakte grondstoffen in bijvoorbeeld nieuwe tuinbouw of, eventueel, visteelt. In de bioreactoren vormen micro-organismen en siergewassen opeenvolgende ecosystemen, die het water steeds verder zuiveren.

Het zijn niet de planten zelf die het water zuiveren, maar de wortels die in het water hangen. Samen met de synthetische wortels wordt zo een enorm oppervlak gecreëerd waaraan micro-organismen zich kunnen hechten.

Toelichting kunstwerk

In het gebouw zijn op de eerste verdieping aan weerszijden twee grote glaspartijen alwaar de twee glas in lood kunstwerken geplaatst zijn en aangelicht worden door een led verlichting waardoor de kunstwerken van buiten af te zien zijn.

Deze glas in lood ramen hebben de functie de Biomakerij te verfraaien, haar architectuur te complementeren en de bezoekers te plezieren met een kleurrijk schouwspel.

Maar tevens het publiek middels de gedragen symboliek en abstract spirituele tekens binnen het kunstwerk bekend te maken met de spirituele leefwereld van de monniken, en de oh zo waardevolle betekenis van een water-zuivering proces voor het milieu.

De keuze voor de glas in lood ramen in de vorm van een roosvenster

De twee glas in lood ramen hebben de vorm van een Roosvenster om zo te verwijzen naar het negentiende-eeuws Roosvenster in de kerk van de aangrenzende Abdij, en het gegeven dat Trappisten bier alleen gebrouwen mag worden binnen de context van de abdij als een levende gemeenschap, en onder toezicht van een monnik.

De acteurs in de roosvensters

In de Roosvensters voer ik naast de hoofdrolspelers het water en de planten ook hun ‘beschermheer’ ten tonele; ‘The Green Man’

Verder verschijnt de vis drie maal, verwijzend naar ICHTUS;

De Ichtus is van oorsprong een Oudgrieks woord dat "vis" (ἰχθύς) betekent. De vis staat in verband met de doop in het water, maar de vis gaat ook over de verhalen over de wonderbare visvangst. Ichtus is bovendien een voor christenen belangrijke afkorting. Iedere letter in het woord ἰχθύς is namelijk een afkorting voor een woord. Die woorden tezamen vormen de zin (vertaald): Jezus Christus, Gods zoon, (en / de) Redder.

Verder is er een patroon aan kruizen te ontdekken, speelt de kazuifel van Matisse een prominente rol, en lopen er allerlei creaturen over het glas als vlinders zeemonsters een kikker en duiveltjes.

Recycling glas in lood uit de abdij kerk

Al deze dieren tekens en gezichten zijn vervaardigd vervaardigd in de collage techniek met gebruik makend van nieuw geschilderd emaille werk maar ook van overgebleven glas in loodscherven van vroegere restauraties uit de Abdijkerk. Zo draagt niet alleen het productie gebouw zelf de spirit van duurzaamheid en recycling in zich, maar ook deze twee kunstwerken.

1 - Roosvenster westzijde. ‘the green man’

The Green Man is een mythologische voorstelling van een gezicht (soms een volledige gestalte) met takken en bladeren als baard- en hoofdhaar. Hij is de geest van het woud, het aura rondom plant en boom, en in voegere tijden bracht men eerst een offer aan The Green Man alvorens de akker in te zaaien. De kleur groen staat voor vruchtbaarheid en groei.

Bij alle ingrepen van de mens in het bos of op de akker ontmoet hij hoe dan ook de Greenman.

The Green Man is vandaag de dag ook een symbool voor het rentmeesterschap over de natuur, een waarschuwende profeet die ons terecht wijst voor onze plundering van de rijkdom van de natuur.

Daarom is er naast de gebruikelijke Green Man in het groen, ook een Green Man in het rood…

Want het groen als huidskleur staat dan wel voor groei en vruchtbaarheid, het groen kan ook verdorren en doods kleuren, Ja rood kleuren; een vuurrood aangelopen Greenman met hoornen, getuige van een ecocide…des duivels over hoe wij mensen de natuur ontregelen beledigen en vergiftigen met onze pesticiden en gif in de intensieve veehouderij en akkerbouw.

Maar gelukkig is er nu een transitie gaande; een poging tot herstel van het verbond mens - natuur en is deze biomakerij daar een groot voorbeeld van!.

En daarom positioneer ik in het hart van het Roosvenster de optimistisch-groen-gekleurde Green Man

Met emaille verf kleur ik op het zgn. Goldrose glas de cirkel rondom het hart, en hier omheen een tweede cirkel op het Fuchsia glas.

Beide paars getinte kleuren lijken te komen vanuit de nacht, uit het donker, op weg naar het morgenlicht, naar een alles overstralend wit licht; het violet als een tussen station met haar eigen mystieke duiding.

Met emaille verf heb ik met breed uitwaaierende penseelstreken de beweging van water verbeeld, met daarin fel oplichtende kleur bellen, als zijnde de micro-organismen in het water zuivering proces.

<p>Roosvenster <em>The green man</em>, Abdij O.L.V. Koningshoeven Biomakerij</p>

Roosvenster The green man, Abdij O.L.V. Koningshoeven Biomakerij

2 - Roosvenster oostzijde. ‘water’

Het Roosvenster ‘WATER’ is opgebouwd uit drie kleur cirkels; blauw groen en rood.

Het blauwe water en haar groene oevers omsluiten verschillende ornamenten als bloemen en bladeren kazuifels en vlinders. Op het blauw water zijn verschillende kruisjes gedrapeerd als ankers in woelige tijden.

Het rood-oranje in de binnen cirkel staat voor actie gericht, strijdbaar voor een duurzame vredelievende wereld. Het uit bladeren opgebouwd kruis kleurt geel; zon licht lente; God is Licht. (1 Johannes 1:5 )

HET KAZUIVEL
De kazuifels in het roosvenster WATER zijn een beeld citaat verwijzend naar de ontwerpen die Henri Matisse ontwierp voor de Rozenkrans kapel van de zusters dominicanessen van Vence.

Voor mij is deze kapel een prachtig voorbeeld van een vruchtbare en avontuurlijke, samenwerking tussen kerk-klooster en kunstenaar. Was het voor Matisse de Dominicaner monnik Vader Marie Alain Couturier, voor mij waren het Dom Bernardus en Broeder Isaac die mij uitnodigden een kunst bijdrage te leveren voor een kloosterorde en haar spiritualiteit. 

DE ARABISCH-ISLAMITISCHE PATRONEN
In beide roosvensters voer ik een gast ten tonele.

Voor mij staat een glas in loodraam maken altijd in relatie tot de ander; de toeschouwer, de biddende mens, de passant en een kunstwerk als een glas in loodraam in de openbare ruimte moet ‘gastvrij’ zijn in relatie tot andere culturen en religies.

Genodigden uit andere culturen participeren dan ook in de ramen. Een van die ‘genodigden’ zijn in deze Roosvensters beeld citaten uit de Arabisch Islamitische beeldcultuur.

Ik ben namelijk naast de Christelijke beeldcultuur zeer geinspireerd door de Islamitische beeldcultuur.

In de islamitische kunst worden vaak hele oppervlakten zoals de muren van moskeeën en paleizen met arabesken, decoratieve patronen van gestileerd gebladerte, bedekt. Voor moslims vormt het eindeloze motief een symbool voor de eenheid van de schepping van God.

In deze Arabesken, en in de gestileerde representaties van bloem en plant in de Christelijke cultuur, heeft de ambachtsman-kunstenaar al eeuwenlang de natuur verbeeld en geeeerd.

Deze biomakerij en haar twee Roosvensters, binnen de spirituele topografie van de Abdij Onze Lieve Vrouw van Koningshoeven, staan dan ook voor die missie van een betere en duurzame wereld, en toegang tot het kostbaar water voor iedereen en in elk werelddeel.

<p>Roosvenster <em>Water</em>, Abdij O.L.V. Koningshoeven Biomakerij</p>

Roosvenster Water, Abdij O.L.V. Koningshoeven Biomakerij

'To a desert culture water is not only needed for life, it is life. It is the material thing nearest to God'

Garry Wills

Marc Mulders Oostelbeers Zomer 2018

De Roosvensters zijn gemaakt in innige en vreugdevolle samenwerking met glazenier Peggy Hermans en atelier de Boomjes.